Znaczki makulaturowe cz I-Philatelia.pl

NIEKTÓRE PRÓBY I ZNACZKI MAKULATUROWE Z LAT 1949-1950

Cześć 1
(Referat wygłoszony na XIV Konferencji Polskiej Akademii Filatelistyki w Ciechocinku - 30 kwietnia 2007 roku) Niniejszy artykuł poświęcony jest pamięci eksperta Macieja Miszczaka zmarłego dnia 3 maja 2007 roku po powrocie z Konferencji Polskiej Akademii Filatelistyki. Referat został przygotowany w oparciu o materiał ze zbiorów autorów jak również ze zbiorów Muzeum Poczty i Telekomunikacji we Wrocławiu i jest ostatnią publikacją Macieja Miszczaka. Zgodnie z założeniami autorów niniejsza praca miała stanowić wstęp do szerszego opracowania poświęconego znaczkom z lat 1944 - 1950 z wyszczególnieniem wszelkich odmian barw , papierów, ząbkowań, a także znaczków nieząbkowanych. Uważaliśmy przedstawienie wyników wstępnych naszych ustaleń na tyle ciekawe, ze postanowiliśmy rozszerzyć w przyszłości okres naszych zainteresowań. Ze względu na dużą ilość materiału, całość referatu dla potrzeb druku została podzielona na poszczególne wydania – w niniejszym artykule omówione zostaną znaczki (Fi 492-494).
W 1949 roku ukazały się znaczki z serii Kongres Związków Zawodowych ( Fi.492-494 ) drukowane w Drukarni Narodowej w Krakowie rotograwiura, a druk odbywał się walcami jednosektorowymi w arkuszach 30 znaczkowych ( 5x6 ). Znaczki drukowano na papierze bezdrzewnym białym średnim gładkim oraz na papierze bezdrzewnym szarobiałym średnim gładkim , guma bezbarwna lub szarożółta błyszcząca. Dotychczas nie było żadnych wzmianek jak również prezentacji znaczków nieząbkowanych, które pojawiły się w ograniczonej ilości na rynku filatelistycznym. W związku z brakiem informacji na temat znaczków nieząbkowanych tego wydania, postanowiliśmy dokładnie zbadać materiał jaki znajduje się w Muzeum Poczty i Telekomunikacji we Wrocławiu porównując go z własnym materiałem. W wyniku przeprowadzonych badań ustaliliśmy, że papier użyty do druku znaczków ząbkowanych i nieząbkowanych posiada identyczną strukturę i gruboćc oraz ma gumę bezbarwną. Omówimy teraz każdy znaczek tego wydania oddzielnie, ze wzgledu na istotne różnice.
1. Znaczek Fi.492 w barwie karminowej występuje również jako nieząbkowany drukowany w arkuszach 30 znaczkowych z oznaczeniem liczb rozrachunkowych na marginesach oraz oznaczeniem „OK” (=OKOLICZNOSCIOWY) występującym pod 26. i 30. znaczkiem w arkuszu na papierze szarobiałym średnim gładkim guma szarożółta . Wielkość arkusza ząbkowanego oraz nieząbkowanego jest identyczna, a barwa znaczków nie wykazuje żadnych różnic. Wszystkie arkusze nieząbkowane występują wyłącznie jako gumowane.

2. Znaczek Fi.493 w barwie niebieskiej występuje również nieząbkowany drukowany w arkuszach 30-znaczkowych z oznaczeniem liczb rozrachunkowych na marginesach oraz oznaczeniem OK występującym pod 26. i 30. znaczkiem w arkuszu na papierze bezdrzewnym białym średnim gładkim . Na zdjęciu pokazano ten znaczek w barwie definitywnej .

Ponadto znaczek w barwie definitywnej występuje również z drukiem podwójnym w jednym pełnym arkuszu, który znajduje się w Muzeum i prawdopodobnie nie występuje na rynku.

Ponadto wystepują jeszcze znaczki nieząbkowane w barwach odmiennych od definitywnej drukowane analogicznie jak dla barwy niebieskiej w następujących barwach:
1. czarnoniebieskiej

2. brązowej (napis ołówkiem na marginesie arkusza: „brunatna”)

3. czerwonej

4. fioletowej

5. pomarańczowej

6 zielonej

Znaczek nieząbkowany w barwie czerwonej występuje również z drukiem podwójnym w jednym pełnym 30-znaczkowym arkuszu .

3. Znaczek Fi.494 w barwie zielonej występuje również nieząbkowany drukowany w arkuszach 30 znaczkowych z oznaczeniem liczb rozrachunkowych na marginesie oraz oznaczeniem OK. występującym pod 26. i 30. znaczkiem w arkuszu na papierze bezdrzewnym bialym średnim.

Ponadto występują jeszcze znaczki nieząbkowane w barwach odmiennych od definitywnej, drukowane w arkuszach 30- znaczkowych :
1. brązowej (napis ołówkiem na marginesie arkusza: „brunatna”)

2.czarnoniebieskiej

3.fioletowej

4. niebieskiej

5 pomaranczowej

6 czerwonej

Znaczki nieząbkowane zostały w latach sześćdziesiątych przekazane przedsiębiorstwu ARS Polona do sprzedaży za granica, a uzyskane środki miały być przekazane na zakup materiału dla rozbudowy zbiorów muzealnych, głównie okresu przedznaczkowego oraz Polski nr 1. Ilości sztuk jakie przedostały się wtedy na rynek filatelistyczny sa trudne do oszacowania, ale biorąc pod uwagę ilość brakujących walorów do pełnych arkuszy w zależności od barwy znaczka kształtują się od 6 do 16 sztuk dla każdej wartości. Nie należy wykluczać możliwości braku całych arkuszy, które też mogły przedostać się na rynek i zostać rozparcelowane. Warto zauważyć, ze do druku znaczków nieząbkowanych wykorzystano oryginalną formę wykorzystaną do druku znaczków definitywnych. Potwierdzają to wyniki badań występujących usterek znaczków definitywnych opisanych przez eksperta Stanisława Walischa, któremu serdecznie dziękuję za przekazane uwagi. Dodam, ze opisy barwy były wykonywane ołówkiem przemiennie w języku polskim oraz niemieckim na marginesie większości arkuszy. Niniejsza praca ma na celu przybliżenie wszystkim filatelistom ciekawych i unikalnych walorów z którymi będą mogli mieć styczność. Serdecznie dziękuje ekspertom Panu Januszowi Berbece oraz Lesławowi Schmutzowi za pomoc i cenne wskazówki przy redagowaniu niniejszego artykułu

Maciej Miszczak
Andrzej Bartoch

Literatura: 1. Fischer 2007 , tom I FHU Fischer. Bytom-Kraków , 2007 2. A Kielbasa-Schoeni , S.Folta "Podręcznik specjalizowany polskich znaków pocztowych 1944-1999" wyd. "U Marka" , Basel -Gliwice 2002 rok